بلیچینگ رنگ طبیعی مینای دندان را با ژل‌های بر پایه‌ی پراکسید روشن‌تر می‌کند. در بلیچینگ مطبی، دندانپزشک ژل را با محافظت از لثه در مطب استفاده می‌کند؛ در بلیچینگ خانگی، بیمار با قالب اختصاصی و ژلی که دندانپزشک تجویز کرده در خانه ادامه می‌دهد. حساسیت موقت شایع است، ترمیم‌ها و روکش‌ها سفید نمی‌شوند و پیش از شروع، معاینه برای پوسیدگی و بیماری لثه لازم است.
سفید کردن دندان یکی از درخواست‌های رایج زیبایی است. نتیجه‌ی بلیچینگ به نوع و علت تغییر رنگ، وضعیت مینا و رعایت دستورها بستگی دارد. در این راهنما تفاوت روش‌ها، عوارض رایج و انتظار واقع‌بینانه از نتیجه را توضیح می‌دهیم.
- بلیچینگ فقط رنگ دندان طبیعی را تغییر می‌دهد؛ پرکردگی، روکش و لمینت سفید نمی‌شوند.
- حساسیت دندان در طول دوره‌ی بلیچینگ شایع است و معمولاً موقتی است؛ اگر شدید بود، مصرف را متوقف کنید و با دندانپزشک تماس بگیرید.
- سفید کردن دندان باید توسط دندانپزشک یا زیر نظر او انجام شود.
- همه‌ی تغییر رنگ‌ها با بلیچینگ به یک اندازه پاسخ نمی‌دهند؛ ارزیابی پیش از شروع لازم است.
بلیچینگ چیست و چطور کار می‌کند؟
در بلیچینگ از ژل‌هایی بر پایه‌ی پراکسید استفاده می‌شود که رنگ‌دانه‌های داخل ساختار دندان را روشن‌تر می‌کنند. این با جرم‌گیری و پالیش تفاوت دارد؛ جرم‌گیری و پالیش فقط رسوب و لکه‌های سطحی را برمی‌دارند و رنگ پایه‌ی دندان را تغییر نمی‌دهند.
خمیردندان‌های سفیدکننده بیشتر لکه‌های سطحی را کم می‌کنند و اثر آن‌ها محدودتر از بلیچینگ با ژل‌های پراکسیدی است.
بلیچینگ مطبی و خانگی چه تفاوتی دارند؟
| موضوع | بلیچینگ مطبی | بلیچینگ خانگی زیر نظر دندانپزشک |
|---|---|---|
| محل انجام | در مطب، توسط دندانپزشک | در خانه، با قالب اختصاصی و ژل تجویزشده |
| محافظت از لثه | با محافظ لثه در مطب | با قالب اختصاصی و رعایت مقدار ژل |
| کنترل روند | مستقیم توسط دندانپزشک در جلسه | با جلسه‌های پیگیری و گزارش بیمار |
| زمان | یک یا چند جلسه بسته به مورد | چند روز تا چند هفته بسته به دستور دندانپزشک |
| نکته‌ی مهم | مناسب وقتی نتیجه‌ی سریع‌تر در جلسه مدنظر است | نیاز به رعایت دقیق دستورها دارد |
گاهی دندانپزشک ترکیبی از هر دو روش را پیشنهاد می‌کند. محصولات بدون نسخه و استفاده‌ی خودسرانه، به‌ویژه وقتی معاینه‌ای انجام نشده، می‌تواند مشکلاتی مثل پوسیدگی یا بیماری لثه‌ی درمان‌نشده را پنهان کند.
پیش از بلیچینگ چه بررسی‌هایی لازم است؟
- معاینه برای پوسیدگی، ترک یا ترمیم‌های نشت‌دار؛ ژل نباید روی پوسیدگی باز یا لثه‌ی ملتهب استفاده شود.
- جرم‌گیری در صورت نیاز تا رنگ واقعی دندان دیده شود.
- بررسی علت تغییر رنگ؛ تغییر رنگ ناشی از برخی داروها یا آسیب عصب ممکن است به بلیچینگ پاسخ محدودتری بدهد.
- برنامه‌ریزی برای ترمیم‌های جلویی؛ چون رنگ آن‌ها تغییر نمی‌کند، ممکن است بعد از بلیچینگ لازم باشد تعویض شوند.
حساسیت و عوارض رایج
شایع‌ترین عارضه، حساسیت دندان به سرما و گرما در طول دوره‌ی درمان است که معمولاً پس از پایان بلیچینگ کم می‌شود. تحریک لثه هم ممکن است رخ دهد، به‌ویژه اگر ژل روی لثه قرار بگیرد.
چه کسانی باید پیش از بلیچینگ ارزیابی بیشتری شوند؟
در شرایط زیر، دندانپزشک ممکن است بلیچینگ را به تعویق بیندازد یا روش دیگری پیشنهاد کند:
- بارداری و شیردهی
- کودکان و نوجوانان (تصمیم با دندانپزشک و بر اساس نیاز واقعی است)
- بیماری لثه یا پوسیدگی درمان‌نشده
- حساسیت شدید دندان یا ساییدگی زیاد مینا
- حساسیت به ترکیبات پراکسید
انتظار واقع‌بینانه از نتیجه
میزان روشن شدن دندان از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به رنگ اولیه، علت تغییر رنگ و نوع درمان بستگی دارد. رنگ دندان به مرور و با مصرف چای، قهوه، نوشابه‌های رنگی و دخانیات دوباره ممکن است تیره‌تر شود. دندانپزشک درباره‌ی نگهداری نتیجه و زمان مناسب برای تکرار احتمالی راهنمایی می‌کند.
اگر هدف شما تغییر فرم یا پوشاندن ترمیم‌های قدیمی هم هست، بلیچینگ به‌تنهایی کافی نیست؛ مطلب «کامپوزیت یا لمینت» را هم ببینید.
پرسش‌های رایج
بلیچینگ به مینای دندان آسیب می‌زند؟
وقتی با محصول مناسب و زیر نظر دندانپزشک انجام شود، بلیچینگ روشی رایج برای سفید کردن دندان است. استفاده‌ی بیش از حد یا خودسرانه می‌تواند حساسیت و تحریک لثه را بیشتر کند.
روکش و کامپوزیت هم با بلیچینگ سفید می‌شوند؟
خیر. بلیچینگ فقط روی دندان طبیعی اثر دارد؛ ممکن است بعد از بلیچینگ لازم باشد ترمیم‌های جلویی هم‌رنگ دندان جدید شوند.
حساسیت بعد از بلیچینگ طبیعی است؟
حساسیت موقت شایع است. اگر شدید یا طولانی بود، مصرف ژل را متوقف کنید و با دندانپزشک مشورت کنید.
بلیچینگ در آرایشگاه یا مراکز غیرپزشکی ایمن است؟
سفید کردن دندان باید توسط دندانپزشک یا زیر نظر او انجام شود؛ انجام آن توسط افراد غیرمجاز می‌تواند به لثه و دندان آسیب بزند.
منابع
- Safe Tooth Whitening
Oral Health Foundation (UK) - Time for tooth whitening? (2010, archived)
Harvard Health Publishing
