سنگ کلیه رسوب سختی از مواد معدنی است که در کلیه تشکیل میشود. سنگهای کوچک ممکن است بدون علامت یا با نوشیدن آب کافی دفع شوند، اما حرکت سنگ در مجرای ادرار میتواند درد بسیار شدیدی ایجاد کند. پس از یک بار سنگ کلیه، احتمال تکرار آن بیشتر است و پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
- درد شدید پهلو که به زیر شکم یا کشاله‌ی ران تیر می‌کشد، علامت شایع سنگ در حال حرکت است.
- نوشیدن آب کافی مهم‌ترین راه پیشگیری است.
- کم کردن کلسیم رژیم بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود.
- درد همراه با تب یا لرز، یا ناتوانی در ادرار کردن، نیاز به مراجعه‌ی فوری دارد.
علائم سنگ کلیه
- درد شدید و موجی در پهلو یا پشت که ممکن است به زیر شکم و کشاله‌ی ران تیر بکشد
- خون در ادرار (ادرار صورتی یا قرمز)
- تهوع و استفراغ
- تکرر یا سوزش ادرار
چه عواملی خطر سنگ را بیشتر می‌کنند؟
- نوشیدن آب ناکافی، به‌ویژه در هوای گرم
- مصرف زیاد نمک
- سابقه‌ی سنگ کلیه در خود فرد یا خانواده
- اضافه وزن و برخی بیماری‌ها
پیشگیری
- در طول روز به اندازه‌ای آب بنوشید که ادرار روشن باشد؛ مقدار مناسب برای شما را پزشک مشخص میکند، به‌ویژه اگر بیماری قلبی یا کلیوی دارید.
- مصرف نمک و غذاهای آماده را کم کنید.
- کلسیم رژیم غذایی را بدون نظر پزشک حذف نکنید.
- اگر سنگ دفع شد، در صورت امکان آن را برای آنالیز نزد پزشک ببرید.
نوع سنگ مشخص میکند چه توصیه‌های غذایی برای شما مناسب‌تر است؛ این توصیه‌ها را با پزشک تنظیم کنید.
چه زمانی فوری مراجعه کنیم؟
- درد شدید که با مسکن کنترل نمی‌شود
- درد همراه با تب یا لرز
- استفراغ مداوم و ناتوانی در نوشیدن مایعات
- ناتوانی در ادرار کردن
- داشتن فقط یک کلیه یا بارداری همراه این علائم
پرسش‌های رایج
همهی سنگهای کلیه به عمل نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از سنگهای کوچک خودبهخود دفع میشوند. اندازه، محل سنگ و علائم تعیین میکند که درمان دارویی، انتظار یا روشهای دیگر مناسب است.
آیا خوردن شیر و لبنیات باعث سنگ کلیه میشود؟
نه لزوماً. در بسیاری از افراد کم کردن بیرویهی کلسیم رژیم میتواند خطر برخی سنگها را بیشتر کند. تغییر رژیم را با پزشک تنظیم کنید.
برای سنگ کلیه به کدام پزشک مراجعه کنم؟
در درد شدید به اورژانس مراجعه کنید. برای پیگیری و پیشگیری، پزشک عمومی یا متخصص کلیه و مجاری ادراری (اورولوژیست) را ببینید.
